Verzuim stijgt in oktober, maar aantal nieuwe ziekmeldingen op laagste niveau in vijf jaar

  • 19 november 2026

Tijdige aandacht voor werkplezier en energiebalans helpt werkgevers om uitval te voorkomen en duurzame werkhervatting te ondersteunen.

Son, 19 november 2026 – Het gemiddelde verzuimpercentage is in oktober 2026 gestegen naar 5,1%, tegenover 4,9% in september. In oktober vorig jaar was dit nog 5,0%. Tegelijkertijd ligt het aantal nieuwe ziekmeldingen in oktober op het laagste niveau van de afgelopen vijf jaar. Dat blijkt uit cijfers van arbodienstverleners HumanCapitalCare en ArboNed, beide onderdeel van HumanTotalCare en gezamenlijk werkzaam voor circa 1 miljoen medewerkers. De arbodiensten roepen werkgevers op om juist in de laatste en donkere weken van het jaar extra aandacht te hebben voor de energiebalans van medewerkers.

werkplezier belangrijk bij gemotiveerde medewerkers

Weinig nieuwe ziekmeldingen, langdurig verzuim blijft stijgen

In oktober waren er 61 ziekmeldingen per 1.000 medewerkers. Dat is een lichte stijging ten opzichte van september, toen het er 59 waren, maar minder dan in oktober vorig jaar (66). De gebruikelijke toename van kortdurend griepgerelateerd verzuim in het najaar blijft vooralsnog uit. Tegelijkertijd ligt het gemiddelde verzuimpercentage (5,1%) op het hoogste niveau in jaren voor de maand oktober. Daarmee zet het aanhoudend hoge en zorgwekkende verzuimniveau van de afgelopen maanden zich voort. Het hoge verzuimpercentage wordt met name veroorzaakt door medewerkers die al langere tijd zijn uitgevallen. Stressgerelateerd verzuim speelt hierin een belangrijke rol.

Werkplezier belangrijkste motivatie voor werkhervatting

Om medewerkers die zijn uitgevallen te ondersteunen bij hun terugkeer, is het belangrijk te weten wat hen daarbij motiveert. Uit eigen onderzoek onder deze groep blijkt dat werkplezier een belangrijke rol speelt: ruim vier op de vijf medewerkers is tevreden met het werk en bijna twee op de drie noemt werkplezier als motivatie om terug te keren. Verder noemt bijna de helft ‘leuke collega’s die steun bieden’ als drijfveer, en ruim twee op de vijf noemt ‘iets nuttigs willen doen’. Hierbij valt op dat vrouwen vaker dan mannen steun uit hun omgeving (collega’s of leidinggevende) noemen als motivatie om het werk te willen hervatten.

“Bij de begeleiding van uitgevallen medewerkers is het belangrijk om niet alleen te kijken naar wat de terugkeer eventueel belemmert, maar juist ook naar wat iemand energie geeft”, zegt Iris Homeijer, bedrijfsarts en directeur medische zaken bij HumanCapitalCare. “Door beide kanten te bespreken, kun je samen onderzoeken welke ondersteuning of aanpassingen nodig zijn om het werk op een duurzame manier te hervatten.”

Houd de energiebalans in beeld

Aandacht voor wat iemand energie geeft en kost, is niet alleen belangrijk wanneer iemand is uitgevallen, maar ook om overbelasting te voorkomen. Het Job Demands-Resources (JD-R) model biedt daarvoor een praktisch uitgangspunt: kijk zowel naar wat het werk van iemand vraagt als naar hulpbronnen die beschikbaar zijn, zoals steun van collega’s en invloed op het eigen werk.

“Iemand kan veel plezier hebben in het werk en toch overbelast raken”, vervolgt Homeijer. “Blijf daarom met elkaar in gesprek over wat het werk van iemand vraagt en wat nodig is om het werk goed vol te houden. Kijk samen waar de werkdruk omlaag moet en wat daarnaast kan helpen, zoals duidelijke prioriteiten, steun van collega’s of meer ruimte om het werk zelf in te delen.”

Eindejaarssprint vraagt om aandacht voor energiebalans

Juist in de laatste weken van het jaar kan die balans extra onder druk komen te staan. In veel organisaties worden projecten afgerond, plannen voor het nieuwe jaar gemaakt en moeten doelstellingen nog worden behaald. Ook privé kan de agenda voller zijn door de naderende feestdagen en sociale verplichtingen, waardoor er minder ruimte overblijft voor ruimte en herstel.

“Richting het einde van het jaar ontstaat al snel het gevoel dat er nog van alles af moet”, zegt Homeijer. “Een drukke periode hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. Maar als inspanning en herstel langere tijd uit balans raken, kunnen klachten ontstaan of verergeren. Kijk daarom kritisch naar wat haalbaar is. Wat moet echt voor het einde van het jaar gebeuren en wat kan wachten?”

Ook het najaar kan invloed hebben op energie

Naast de drukte op het werk kunnen ook de donkere maanden invloed hebben op hoe medewerkers zich voelen. Kortere dagen en minder daglicht kunnen bijdragen aan een somber of futloos gevoel, ook wel een najaarsdip genoemd. “Regelmatig bewegen, overdag naar buiten gaan en een vast ritme kunnen helpen om je energie op peil te houden”, adviseert Homeijer. “Maak bijvoorbeeld tijdens de lunch een wandeling, juist als je de rest van de dag binnen werkt. Ook werkgevers spelen hierin een rol door beweging te stimuleren en ruimte te bieden voor pauzes. Merk je dat iemand minder energie heeft? Vraag dan hoe het gaat en bespreek samen wat kan helpen. Met kleine aanpassingen waar nodig en oprechte aandacht kun je als werkgever al een belangrijk verschil maken.”

Wat kun je als werkgever doen?

We hebben allemaal te maken met stressoren in het werk. Merk je dat iemand minder energie heeft? Met het verzuimpreventie traject Focus op veerkracht ontdekt de medewerker waar het energielek zit en hoe dit is op te lossen.

Onderdeel van HumanTotalCare     Algemene voorwaarden     Cookies     Disclaimer     Klachtenprocedure     Privacyreglement     © Focus Nederland 2026